Kısa cevap: Tekerlekli, O2 tip onay belgeli ve tescilli bir tiny house mevzuatta yapı değil, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na tabi bir römork (araç) sayılır; bu yüzden imar ruhsatı gerekmez. Ama bu statü kurulum şekline bağlı: altına beton dökülür, tekerlekleri sökülür, kalıcı veranda ya da gömülü altyapı yapılırsa belediye evi 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında "yapı" sayabilir. Tekerleksiz (sabit) tiny house ise baştan yapıdır ve ruhsat ister.
En sık aldığımız soru fiyat değil, bu: "Arazime koyarsam kaldırırlar mı?" Açık konuşalım; kimse size her belediyede, her arazide geçerli tek bir cevap veremez. Ama riski neyin doğurduğu belli, ve çoğu risk evin kendisinden değil, nasıl kurulduğundan geliyor.
Tekerlekli ve sabit tiny house arasındaki hukuki fark
| Tekerlekli (römork) | Sabit (tekerleksiz) | |
|---|---|---|
| Hukuki statü | Araç (O1: 750 kg altı, O2: 750 kg üstü römork) | Yapı |
| Dayanak | 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu | 3194 sayılı İmar Kanunu |
| İmar ruhsatı | Gerekmez | Gerekir (proje, ruhsat, iskân) |
| Gerekli belge | Tip onay belgesi, tescil / çekme belgesi | Mimari ve statik proje, yapı ruhsatı |
| İmarsız tarla | Koşullu (aşağıda) | Konulamaz |
Tekerlekli bir tiny house ne zaman "yapı" sayılır?
Belgeniz tam olsa bile şu durumlarda belediye evi fiili yapı olarak değerlendirebiliyor:
- Evin altına beton döküldüyse ya da ev betona sabitlendiyse
- Tekerlekler söküldüyse, kaynakla ya da kalıcı ayaklarla hareket kabiliyeti ortadan kalktıysa
- Etrafına kalıcı veranda, sundurma, duvar örüldüyse
- Elektrik, su ve atık su bağlantısı gömülü ve kalıcı yapıldıysa ve ev yıllarca aynı yerde sürekli konut olarak kullanılıyorsa
Kısacası mevzuatın baktığı soru şu: "Bu şey gerektiğinde çekilip götürülebilir mi?" Cevap evetse araçtır. Hayırsa, üzerinde ne belge olursa olsun yapıya dönüşmüş olabilir.
Arazinin türüne göre durum
- İmarlı arsa: En güvenli seçenek. Tekerlekli ev sorun çıkarmaz; sabit bir tiny house da imar şartları (emsal, çekme mesafesi, yükseklik) sağlanırsa ruhsatla yapılabilir.
- Tarla / tarım arazisi: 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu tarım arazisinin amaç dışı kullanılmasını yasaklıyor. Tekerlekli ev tek başına yapı sayılmasa da araziye beton, yol, çit, gömülü altyapı yapmak ya da araziyi bölüp birden fazla ev yerleştirmek bu kanuna aykırılık oluşturup idari para cezası ve evin kaldırılması sonucunu doğurabiliyor. 2025–2026'da bu konudaki denetimler belirgin şekilde arttı.
- Zeytinlik: 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı Hakkında Kanun zeytin sahalarında ek kısıtlar getiriyor. Zeytinliğe ev koymadan önce mutlaka ilçe tarım müdürlüğüne danışın.
- Hisseli hobi bahçesi: Tek başına tarla ile aynı kurallara tabi; üstelik diğer hissedarların ya da komşuların şikâyeti denetimi başlatan en yaygın sebep.
- Kamp ve karavan alanı: Tekerlekli tiny house için sorunsuz seçenek; alanın işletme kurallarına uymak yeterli.
Kiraya vermek istiyorsanız: mobil ev tesisi yönetmeliği
18 Ocak 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'e "mobil ev" tanımı ve 35/A maddesi eklendi. Buna göre mobil ev tesisleri; imar planında kamping ya da kırsal/eko turizme ayrılmış alanlarda, en az 5 en fazla 49 üniteden oluşuyor, ünite başına en az 250 m² alan gerekiyor ve evlerin hareket kabiliyetini ortadan kaldıran düzenleme yapılamıyor. Tek bir evi arazinize koyup kendiniz kullanmak bu yönetmeliğin konusu değil; birden fazla evle ticari konaklama düşünüyorsanız ilgili.
Ceza ve yıkım süreci nasıl işliyor?
Ruhsatsız yapı tespit edildiğinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre önce yapı tatil tutanağı düzenleniyor ve aykırılığı gidermek için en fazla bir ay süre veriliyor. Süre içinde düzeltilmezse yıkım kararı alınıyor, yıkım masrafı sahibinden tahsil ediliyor. Buna ek olarak 42. madde kapsamında metrekare bazlı idari para cezası uygulanıyor. İmar kirliliği ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun 184. maddesinde suç olarak düzenlenmiş (1–5 yıl hapis). Bu yaptırımlar yapı sayılan durumlar için; kurallara uygun kurulmuş, tescilli bir römork için değil.
Yasal kalmak için 6 pratik kural
- Tip onay belgesi ve tescil evrakını evde ve dosyada saklayın; denetimde ilk istenen bunlar.
- Evi betona değil, sıkıştırılmış mıcır ya da düz toprak zemine koyun.
- Tekerlekleri sökmeyin, şaseyi kaynakla sabitlemeyin; seviye ayarı için sökülebilir kriko ayak kullanın.
- Veranda istiyorsanız sökülebilir ahşap deck tercih edin.
- Elektrik ve su bağlantısını gömülü değil, sökülebilir bağlantıyla yapın; şebeke yoksa solar ve depo çözümleri zaten bağımsız.
- Kurmadan önce belediyeden arazinizin imar durumunu yazılı olarak öğrenin; tarım arazisindeyseniz tarım müdürlüğüne de danışın.
Evi araç olarak tutan şey belgeden çok, gerektiğinde çekilip götürülebilir olması.
Piccola Vita evlerinde bu taraf nasıl işliyor?
Evlerimizi Denizli'deki atölyemizde, 2018/858 sayılı AB yönetmeliğine uyumlu O2 tip onaylı, 3500 kg kapasiteli römork şase üzerine üretiyoruz ve çekme belgesiyle teslim ediyoruz. Sözleşmeden önce evi nereye kuracağınızı soruyor, arazinizin türüne göre yukarıdaki riskleri sizinle tek tek konuşuyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Belediye uygulamaları bölgeye göre değişebilir; kesin bilgi için arazinizin bağlı olduğu belediyeye veya bir imar hukuku avukatına danışın.
Kendi arazinize ve bütçenize göre net bir teklif isterseniz yazın; genelde aynı gün dönüyoruz.
WhatsApp ile Teklif AlSık Sorulan Sorular
Tekerlekli tiny house için imar ruhsatı gerekir mi?
Hayır. O2 tip onay belgeli ve tescilli tekerlekli tiny house, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na tabi bir römork sayılır ve imar ruhsatı gerektirmez. Ancak betona sabitlenir, tekerlekleri sökülür veya kalıcı yapılarla çevrilirse yapı sayılabilir.
Tarlaya tiny house konulur mu?
Tekerlekli ve tip onaylı bir ev tek başına yapı sayılmaz, ancak tarım arazisine beton, yol, çit veya gömülü altyapı yapmak ve araziyi bölerek birden fazla ev yerleştirmek 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na aykırı olabilir ve ceza ile evin kaldırılması sonucunu doğurabilir.
Tiny house cezası ne kadar?
Yapı sayılan ruhsatsız tiny house için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre metrekare bazlı idari para cezası uygulanır ve tutar her yıl güncellenir. Ayrıca yıkım kararı ve yıkım masrafı gündeme gelir.
İmarsız yere tiny house yapılır mı?
Sabit (tekerleksiz) tiny house imarsız yere yapılamaz, ruhsat için imarlı arsa gerekir. Tekerlekli ve tescilli ev ise araç statüsünde olduğu için konulabilir, ama kalıcı yapıya dönüştürülmemesi gerekir.
O2 tip onay belgesi nedir?
Ağırlığı 750 kg'ın üzerinde olan römorkların trafiğe uygunluğunu gösteren belgedir. Tiny house'un yapı değil araç sayılmasının temel şartıdır.
Tiny house'u Airbnb gibi kiraya verebilir miyim?
Birden fazla evle ticari konaklama için 18 Ocak 2024 tarihli Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik değişikliği geçerli: imar planında kamping veya kırsal/eko turizme ayrılmış alan, en az 5 en fazla 49 ünite ve ünite başına en az 250 m² gerekir.